Banja Luka, 9. januar 2026.
Uprkos ranijim odlukama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, vlasti u bosanskohercegovačkom entitetu Republika Srpska obilježile su 9. januar kao Dan Republike Srpske defileom održanim na centralnom trgu u Banjoj Luci.
U defileu je učestvovalo više od 2.600 osoba, među kojima su bili pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova RS-a, kao i brojni predstavnici javnih institucija, civilnog sektora i udruženja. Centrom grada prodefilovali su članovi Unije studenata, Boračke organizacije, Udruženja gardista, Civilne zaštite, Crvenog krsta, Auto-moto saveza, Lovačkog i Planinarskog saveza, Pošta i Šuma RS, kao i predstavnici javnih preduzeća Aerodromi i Autoputevi RS.
Među učesnicima defilea bili su i pripadnici Moto-kluba „Noćni vukovi“, koji su organizatori predstavili kao jedan od „najmoćnijih moto-klubova na svijetu“, navodeći da među njihovim članovima ima i bivših boraca Vojske Republike Srpske, te da klubu dodatnu težinu daje činjenica da se ruski predsjednik Vladimir Putin navodi kao član.
Tokom defilea prikazana su i terenska oklopna vozila „Despot“, laka taktička vozila „Vihor“, dok su iznad Banje Luke nadlijetjela tri helikoptera tipa „ANSAT“ u vlasništvu Uprave za vazduhoplovstvo RS-a.
Prisustvo zvaničnika
Obilježavanju su prisustvovali brojni zvaničnici, među kojima su Ana Trišić Babić, vršiteljica dužnosti predsjednice RS-a, Željka Cvijanović, članica Predsjedništva BiH, Savo Minić, premijer RS-a, Nenad Stevandić, potpredsjednik Narodne skupštine RS-a, Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, kao i Nikola Selaković, ministar u Vladi Srbije.
Čestitke iz Srbije i RS-a
Povodom obilježavanja 9. januara, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić uputio je čestitku u kojoj je naveo da je Republika Srpska „stvorena za mir“ i da predstavlja „jedan od stubova očuvanja stabilnosti u regionu“. Istakao je da će Srbija uvijek biti uz Republiku Srpsku i njen narod, naglašavajući važnost zajedništva, mira i saradnje.
Čestitku je putem društvenih mreža uputio i lider SNSD-a Milorad Dodik, poručivši da se 9. januara slavi „dan rođenja Republike Srpske“, njen „suverenitet, identitet i tradicija“, uz tvrdnju da je izbor vlasti tog entiteta uvijek bio mir i jedinstvo.
Upozorenje OHR-a
Uoči obilježavanja, Ured visokog predstavnika (OHR) upozorio je da obilježavanje 9. januara kao Dana Republike Srpske predstavlja nepoštivanje konačnih i obavezujućih odluka Ustavnog suda Bosne i Hercegovine. Iz OHR-a je naglašeno da takvo postupanje može imati i krivičnopravne posljedice u skladu s Krivičnim zakonom BiH.
OHR je podsjetio da je Ustavni sud BiH utvrdio kako 9. januar ne predstavlja datum koji simbolizira kolektivno i zajedničko sjećanje u multietničkom društvu, te da je njegovo obilježavanje diskriminatorno.
Zašto je 9. januar sporan
Vlasti u Republici Srpskoj 9. januar obilježavaju kao datum osnivanja tog entiteta i njegovu krsnu slavu. Tog dana 1992. godine, uoči rata i agresije na Bosnu i Hercegovinu, Skupština srpskog naroda u BiH usvojila je Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda BiH kao posebne cjeline unutar države. U donošenju te deklaracije nisu učestvovali predstavnici Bošnjaka i Hrvata.
Ustavni sud Republike BiH poništio je deklaraciju još 1992. godine, dok je Ustavni sud Bosne i Hercegovine u presudama iz 2015. i 2019. godine proglasio neustavnim obilježavanje 9. januara kao Dana Republike Srpske, uz stav da entitet ima pravo obilježavati svoj dan, ali da to ne može biti 9. januar jer taj datum nije prihvatljiv za sve građane.
