Poruka vježbe “Brzi odgovor 21”, u vojnom smislu, u prvom redu je da se demonstrira prisutnost NATO-a, odnosno SAD-a na prostoru Balkana koji se klasificira kao važno strategijsko područje za SAD prije svega u kontekstu stabilnosti Evrope i NATO saveznika – ističe Nedžad Ahatović, vojni i politički analitičar.
Ova vježba se provodi kao sastavni dio streteških vojnih manevara SAD-a u Evropi pod nazivom “Defender of Europe 21” – “Branilac Evrope 21”, koja se ove godine, za razliku od prošle, odvija na geografskom prostoru od Baltika do Balkana i Crnog mora.
– U sklopu te šire aktivnosti američke vojske u Evropi, američke trupe su iz Njemačke do Bugarske izvele marš konvoja motornih vozila ranga brigade, sa svim pridodatim kapacitetetima u roku od 12 sati. U sklopu tih aktivnosti američki protivzračni raketni sistem Patriot dopremljen je u Hrvatsku u okviru vježbe sa Hrvatskim oružanim snagama i to u konvoju od 75 vozila koji je protutnjao kroz Austriju i Sloveniju i raspoređen je na aerodromu Zemunik kod Zadra. Sa te pozicije Patriot će pratiti zračni prostor geografskog prostora na kojoj će se odvijati sve vježbovne aktivnosti na Balkanu – pojašnjava on za Faktor.
Naglašava da je to svojevrstan odgovor na raspoređivanje u Srbiju ruskog protivzračnog raketnog sistema S-400 2019. godine u sklopu vojne vježbe “Slavenski štit 2019”.
– U Bugarskoj i u Rumuniji će se u sklopu tamošnjih vježbovnih aktivnosti izvršiti četiri padobranska desanta u kojima će učestvovati i američka 173. Padobranska brigada i djelovi kopnenog ešalona V Američkog korpusa sa sjedištem u Njemačkoj koji je reaktiviran početkom 2020. godine. Upravo sastavi ove formacije su osnovni element koji učestvuje u svim vježbovnim aktivnostima na 30 lokacija po Evropi sa 1.000 borbenih i neborbenih vozila uz asistenciju 27 zemalja partnera. Desantne operacije su također odogovor na ruske vojne vježbe sa Srbijom u kojima su od 2015. godine uvježbavani razni desanti. SAD je dao veliki strateški značaj ovoj vježbi sa evropskim saveznicima i partnerima među kojima su Gruzija, Ukrajina, BiH i Kosovo, koje nisu članice NATO-a – navodi Ahatović.
Potcrtava da je ovo prije svega “provjera novog formacijskog ustroja američkih vojnih kapaciteta u Evropi i onih koji su planirani za prebaziranje u Evropu sa tla SAD-a u slučaju potrebe”.
– To je samo po sebi poruka Rusiji i njenoj destruktivnoj politici da se krizne situacije u Evropi neće tolerirati. Vježbe ovakvog obima su sredstvo komunikacije između velikih sila gdje jedni drugima stavljaju do znanja sa kakvom silom i sa kakvim se planovima raspolaže u određenim dijelovima svijeta – poručuje Ahatović.
Kada je riječ o Bosni i Hercegovini, kaže Ahatović da se “politička i vojna dimenzija same vježbe za našu zemlju ogleda u tome što se kroz vježbovne aktivnosti provode simulirane vojne operacije promptne reakcije na krizne situacije i sadejstvo sa Oružanim snagama Bosne i Hercegovine sa kopna i iz zraka”.
– Slično je i u ostalim zemljama zapadnog Balkana osim u Srbiji koja ne učestvuje u samoj vježbi iako ima bolje odnose sa NATO-om od BiH. I to je samo po sebi poruka Srbiji da bilo kakav avanturizam bilo u Crnoj Gori ili u BiH kojeg Milorad Dodik konstantno najavljuje i o kojem se pišu evropski “non-paperi” ne može imati drugačiji epilog od vojne intervencije u prvom redu SAD-a, pa zatim NATO-a, radi sprečavanja eskalacije krize. Ako se neko do sada i oslanjao na sporost reakcije NATO-a u slučaju ukrajinske krize, ovim putem mu je poslana snažna poruka, da će SAD štititi svoje interese u Evropi unilateralno ili u saradnji sa svojim saveznicima i partnerima, ako se za to ukaže potreba – zaključuje Ahatović.
