Rehabilitacija četničkog komandanta Dragutina Keserovića nije nikakvo iznenađenje, već još jedan čin dosljednog provođenja revizije historije.

Viši sud u Beogradu rehabilitovao je pukovnika Dragutina Keserovića, komandanta četničkog Rasinskog korpusa Jugoslovenske vojske u otadžbini (JVuO). Keseroviću je sudio Vojni sud u Beogradu od 2. jula do 8. avgusta 1945. godine, nakon oslobođenja. Osuđen je na smrt strijeljanjem, zbog pomaganja okupatoru i saradnje sa kvislinškom vladom Milana Nedića. Kazna je izvršena 17. avgusta 1945. godine u Beogradu, na nepoznatom mjesta.

Presudom Višeg suda, utvrđena je ništavnost presude Višeg vojnog suda Jugoslovenske armije od 9. avgusta 1945. godine, a ništavne su i pravne posljedice presude donijete, kako nas izvještaja Večernje novosti Milorada Vučelića, “na montiranom komunističkom procesu”.

Dakle, Keserović više nije saradnik okupatora, već rodoljub. I ne samo to, već i antifašista. Prije godinu i po dana, kada je pokrenut postupak za rehabilitaciju četničkog komandanta, zamjenik predsjednika Pokreta obnove Kraljevine Srbije Mirko Čikiriz zborio je o monarhističkim očekivanjima: “Očekujemo još jednu zvaničnu potvrdu čistote četničke antifašističke borbe i rehabilitaciju još jednog velikog srpskog sina. Vrijeme je da sve komunističke laži padnu u vodu i da istina pravedne uloge Jugoslovenske vojske u otadžbini više nikada ne bude dovedena u pitanje.”

Kao što vidimo, Viši sud je u potpunosti ispunio očekivanja.

Zajednička borba protiv partizana

Nadaleko je poznata “čistota četničke antifašističke borbe”, iza nje su ostale puna groblja antifašista da o njoj nemo svjedoče. Tome u prilog govore i neki detalji iz ratne biografije Dragutina Keserovića. U Bici na Neretvi aprila 1941. godine učestvovali su i četnici Draže Mihailovića, njih oko 12.000, zajedno sa Njemcima, Italijanima i ustašama borili su se protiv partizana. Nakon što su doživjeli poraz, Draža je pozvao u pomoć četnike iz Srbije da mu priteknu u pomoć. Keseroviću je naredio da mobiliše ljudstvo i da zaposjedne desnu obalu Lima, kako partizani ne bi prešli u Srbiju. Naređeno mu je da tu oblast “očisti” od partizanskih simpatizera, što je Keserović i izvršio. Tako Draža Mihailović 9. maja izvještali: “Cijelu oblast na desnoj obali Lima primio je Keserović i za nekoliko dana očistio je od svih simpatizera.” Valjda je to ta čistota četničke antifašističke borbe, za drugu ne znamo.

U novembru iste godine Keserović je među četničkim vojvodama koji sklapaju pakt o nenapadanju sa ne okupatorom, na sopstvenu inicijativu. Pored dogovora o tome da se neće međusobno napadati, pakt je predviđao i saradnju u borbi protiv zajedničkog neprijatelja – partizana. Čudan je taj četnički antifašizam, ljudskom razumu posve nedostupan. U kapitalnoj studiji Kazna i zločin istoričar Milan Radanović piše da je Sporazum sklopljen “između njemačke okupacione komande i predstavnika Vrhovne komande JVuO, odnosno pojedinih lokalnih komandanata, od 27. novembra 1943.” sadržao jednu važnu klauzulu koja glasi: “Uključivanje četničkih jedinica u njemačko borbeno vođstvo prilikom većih zajedničkih borbenih dejstava. Borbene zadatke četničkim jedinicama za ovo vrijeme određuje njemačko vođstvo. Liferovanje njemačke municije za izvođenje zajedničkih borbenih zadataka.”

Dvije nedjelje ranije, 12. novembra, Draža Mihailović šalje uputstva za rad Keseroviću: “Produžite rad na definitivnom čišćenju komunista. Oni ne smiju postojati u Srbiji. Krajnje je vrijeme da sa tim gadovima raščistimo. Uništavajte sve njihove simpatizere i jatake bez milosti. Kad ne budu imali simpatizere neće moći ni da postoje.” Ukratko, čuveni antifašista Draža naređuje pokolje civila zato što su osumnjičeni za simpatije prema antifašističkim borcima. Radanović navodi da je “tokom ljeta 1944, po Keserovićevom naređenju, sastavljen je spisak partizana, partizanskih simpatizera i članova njihovih porodica sa teritorije 1. topličke brigade koje treba represirati”. Prema tom spisku, 280 ljudi treba pobiti, 78 internirati, 34 mobilisati u četnike, a sedmoro izbatinati. “U spisku se navodi veći broj bračnih parova ili roditelja i njihove djece ili, pak, braće – koje treba represirati”, piše Radanović. Zanimljivo je kako su Keserovićevi četnici prepoznavali komuniste. Na primjer, na spisku za selo Grgure navodi se da “sve Jovanovićke žene nose crvene marame i otrovne su komunistkinje, pola internirati a pola likvidirati”.

Spiskovi za klanje i mučenje

Na suđenju Keseroviću utvrđeno je da su njegovi četnici u maju 1944. godine pronašli na Jastrepcu partizansku bolnicu, pa su strijelju 24 ranjenika i četiri bolničarke. Pa posle kažu da četnici nisu heroji, nego zločinci. Evo još jednog junačkog dijela od iste vrste: “Šestorica Keserovićevih četnika 22. avgusta došli su u kuću trgovca Vladimira Valjarevića, izveli ga iz mjesta pod stražom i zaklali ga na putu za Jasiku.” Između 7. i 13. oktobra 1944. četnici su u Kruševcu uhapsili dvadesetak osoba, među kojima su bili opančar Dušan Milošević, njegova supruga i dvije ćerke: jedna od 13 i druga od 12 godina. Milošević je o tome svjedočio: “Odveli su nas u štab u selu Bivolju i bacili u jedan podrum. Tu su nas tukli, moju djecu plašili električnom žicom i malo ih pekli, a ženi udarili oko 100 batina motkom po tabanima. U mučenju je učestvovao Vukašin sa još dvojicom.”

Radanović zaključuje: “Dolaskom vojnika Crvene armije, četnici su pobjegli iz Bivolja, uslijed čega su se zatvorenici sami oslobodili.” Nije Keserović bio ništa milostiviji ni prema svojim vojnicima, o čemu svjedoči njegova zapovjest od 18. juna 1944. godine: “Sve one koji su malodušni, koji ne budu uložili svoje umne i fizičke snage za postignuće sigurnog uspjeha, stavljati pred preki vojni sud. Sve one koji u borbi napuste svoja mjesta, strjeljati na licu mjesta.”

Sastavljanje spiskova za klanje bila je omiljena četnička aktivnost. Milan Radanović piše: “Prema tvrdnjama Vojislava Jankovića, sudije iz Kruševca, od strane šefa Specijalne policije u Kruševcu Milovana Tadića i komandanta JVuO u kruševačkom kraju Dragutina Keserovića, koji je tada boravio u gradu, ‘sastavljen je spisak od preko 150 lica koji su trebali da budu zaklani u petak 13. oktobra 1944. Ovo strahovito djelo nije izvršeno samo zbog toga što je Crvena armija tog dana došla u Varvarin te je među četnicima nastao haos. Sutradan je Crvena armija oslobodila Kruševac, usled čega je navodna četnička namjera bila definitivno osujećena.”

Pokušaj prelaska na savezničku stranu

Povodom rehabilitacije Keserovića, pročetnički mediji navode da je upravo on 14. oktobra oslobodio Kruševac od okupatora. Samo zaboravljaju na neke sitnice, na primjer da se “četnička grupa Keserović dobrovoljno stavila pod komandu borbene grupe ’Diesner’”, kako se navodi u izvještaju Komande Jugoistoka Vrhovnoj komandi Vermahta od 10. avgusta 1944. Zaboravljaju četnički mediji i da je Druga proleterska brigada pokušala da oslobodi Kruševac, u napadu koji je trajao od 9. do 12. septembra, a da su im se suprotstavili Keserovićevi četnici, Nedićeve snage i Nemci. Kad je bilo očigledno da Njemci gube rat i da se Crvena armija približava, Keserović je riješio da spasava glavu i da pokuša da pređe na stranu saveznika. Pritom je kralj Petar II Karađorđević još 12. septembra pozvao sve četnike da se priključe Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije, a onima koji odbiju poručio da “neće uspjeti da se oslobode izdajničkog žiga, ni pred narodom, ni pred historijom”.

Keserović je malo zakasnio, dao je u zoru 14. oktobra Njemcima ultimatum da se predaju, što je njih beskrajno iznenadilo, pa do sinoć su tako lijepo sarađivali, šta bi sad odjednom. Uglavnom, Keserović je uspio da nagovori Nijemce na predaju, veći dio njihovih snaga je napustio grad, strahujući od dolaska Rusa, a pritom više nisu mogli da se oslone ni na četnike. Crvena armija je ušla u grad, potom i NOVJ, počeli su da razoružavaju i hapse četnike, pa je Keserović pokupio šta mu je ostalo od vojske i pobjegao. Kasnije se pridružio ostalim četničkim snagama u bjekstvu, završili su u Bosni, pokušao je da pređe u Srbiju početkom juna 1945. godine, uhapšen je na obali Drine, a potom mu je suđeno.

Kakav je to antifašista koji ne sarađuje s fašistima?

Rehabilitacija Dragutina Keserovića nije nikakvo iznenađenje, već još jedan čin dosljednog sprovođenja revizije historije. Rehabilitacija Draže Mihailovića započeta je pod vladavinom Borisa Tadića, da bi bila uspješno privedena kraju pod Aleksandrom Vučićem. Potom su uslijedilo rehabilitacije i nižih oficira. Četnici su izjednačeni sa partizanima, a nesretna djeca u školama već godinama uče da smo imali dva antifašistička pokreta.

Kad je već sve to obavljeno, zašto da ne bude rehabilitovan i neki tamo četnički komandant manjeg formata? Šta fali što je sarađivao sa nacističkim okupatorom, što je ratovao protiv pravih antifašista, što su njegovi četnici strijeljali ranjenike i bolničarke, klali civile, mučili djecu? Otkad je to zločin? Kakav je to antifašista koji ne sarađuje sa fašistima?

Od prije neki dan Keserović više nije kvisling i četnički zločinac, već nevinašce, antifašista i ponosni oslobodilac Kruševca. To što ga je “oslobađao” iz štaba koji se nalazio u centru okupiranog grada, i to od onih čiji je verni sluga bio tokom rata, izgleda da malo kome smeta. Tu ništa nije nelogično ili apsurdno, bar po dominantnom shvatanju po kojem su četnici bili istinski borci za slobodu, a partizani sumnjiva lica i zločinci.

Većinska Srbija se odavno odrekla svog antifašističkog naslijeđena i pobjede u Drugom svetskom ratu, svrstavajući se dobrovoljno na stranu gubitnika. Naši neočetnici se među poraženima osjećaju kao svoji na svome, tu su u prirodnom okruženju. I ne propuštaju nijednu priliku da se narugaju nebrojenim žrtvama fašista i njihovih saradnika.

IZVOR: AL JAZEERA