Piše: Asim Nikšić
Pravoslavna crkva Svetog Nikole u Novom Pazaru je jedno od opštih dobara i kulturna je baština ovog grada.
Podignuta je u vremenu između 1868/71. godine. Turske vlasti su istog dana položile kamen temeljac, kako za izgradnju crkve, tako i za izgradnju kasarne na Vojničkim livadama (Kršla).
Crkva je podignita u Varoš mahali, naselju koje je u to vrijeme bilo nastanjeno isključivo srpskim stanovništvom pravoslavne vjere. U neposrednoj blizini podignuta je i Crkvena porta, i zgrada Srpske osnovne škole.
Graditelji crkve su bili Makedonci, iz okoline Debra. Crkva je građena po konceptu romantičarskog istoizma, i koncipirana je kao monumentalna podužna bazilika. Trodobno je riješen unutrašni prostor, sa kupolom i galerijom na zapadnoj, i trostrukom aspidom na istočnoj strani. Lako jednostavne strukture, dimenzije crkve i cjelokupna arhitektura, ostavljaju utisak monumentalnosti. Crkva ima raskošni ikonostas, koji dominira prostorom hrama. Izrada ikonostasa je bila povjerena porodičnoj tajfi Đinoski, iz debarskog kraja.
Još za vrijeme turske uprave, u dvorištu crkve su održavani uobičajeni sabori, na kojima su učestvovali Srbi iz grada i sela Deževskog sreza. Sabori su održavani za vrijeme Božića i Uskrsa, kao i većih praznika. Za vrijeme održavanja sabora, na kapijama i u dvorištu crkve, bile su prisutne turske žandarmerijske patrole, radi održavanja reda na saboru.
Izvor: Šeher Grad
