Jedan od najvećih razvojnih resursa na sjeveru Crne Gore predstavljaju šumska bogastva kojima gazduje Uprava za šume. Međutim, iz opštine na sjeveru tvrde da ostvaruju male prihode po pitanju iskorišćavanja državnih šuma u odnosu na potencijale i preporuke koje se knjiže u strateškim razvojnim planovima.U brojnim analizama navodi se da poseban problem predstavljju bespravna sječa i neispunjavanje obaveza koncesionara, kao i mali prihodi koji se ostvaruje od koncesija na šume.

Prema važećem zakonu opštinama pripada 70 odsto prihoda od naplaćenih koncesionih naknada na šume koje se posijeku na njihovoj teritoriji. Prvobitnim planom budžeta Opština Berane je za prošlu godunu zacrtala da po ovom osnovu prihoduje 600.000 eura. Rebalansom budžeta ta cifra je smanjena na 500.000 eura, a ostvarena naplata po pitanju koncesionih naknada iznosila je oko 450.000 eura.

U lokalnoj upravi smatraju da se radi o malim prihodima, ako se uzme u obzir sadašnja tržišna vrijednost drveta i činjenica da se šume na području opštine Berane, sa oko pet miliona kubnih metara drvnih sortimenata, prostiru na 26.922 hektara, od čega je 22,372 hektara u državnom i 4.550 hektara u privatnom vlasništvu.

– Zna se da šumama upravlja država i da opštine praktično tu nemaju nikakve nadležnosti, što svakako nije dobro. Naša opština raspolaže sa velikim šumskim bogatstvom i prihodi po osnovu koncesionih naknada morali bi biti znatno veći. Nadamo se da će se u narednom periodu, uz ozboljniju kaznenu i kontrolnu politiku, novim zakonskim rješenjima šume staviti, prije svega, u funkciju razvoja lokalne zajednice na čijoj se teritoriji vrši eksploatacija – saopštili su za „Dan“ iz Opštine Berane.

Iz NVO Drvoprerađivača Plava traže da država uvede red

Iz NVO Drvoprerađivači Plava ističu da nadležni državni organi konačno moraju da uvedu red u državnim šumama, kako bi lokalne zajdine od toga imale koristi

– Zna se da privilegovani koncesionari prodaju tonu peleta i do 350 eura. Zna se da cijena kubika daske prelazi 200 eura. Takođe, zna se da su do skoro privilegovani koncesionari lišćare na panju dobijali po šest eura, a četinare po 17 eura. Svako iole pismeniji može zapaziti koliko u datom sklučaju zarađuju privilegovani koncesionari i to na štetu države i lokalnog stanovništva kojem je praktično zabranjen ulaz u državne šume. Porazno je da recimo Opština Plav godišnje dobije koncesione naknade na šume u visini cijene 200 tona peleta. Sve ukazuje na to da država mora uvesti red – saopštili su iz NVO Drvoprerađivači Plava.

Mještani beranske Mjesne zajednice Šekular ističu da je evidentno da privilegovani koncesionari od sječe šume ostvaruju znatno više prihoda od same države. Ističu da bi se moralo ispitati porijeklo imovine onih koji su, kako navode, raubujući šekularske šume, na štetu mještana, stvorili ogromno bogatstvo.

– Lako je vidjeti da su pojedini moćnici stvorili prave male imperije od sječe šume na području Šekulara. Oni imaju veće prihode po ovom osnovu od države, što je porazno. Takođe, porazno je što niko ne pokušava da ispita porijeklo njihove imovine. Da se kojim slučajem samo jedan odsto od posječene šume izdvajalo za razvoj Šekulara svaki pedalj naše teritorije moga bi zlatom da se presvuče. Ovako i pored ovolikog bogatstva mi smo sirotinjski kraj – ističe mještanin Vesko Davidović.

Agović: Ne smije se pribjegavati pretjeranoj centralizaciji

Svoje planirane prihde po pitanju koncesionih naknada u prošloj godini nije naplatila ni Opština Petnjica. U opštinsku kasu se po ovom osnovu prošle godine slilo 105.000 eura, a po planu je trebalo 150.000 eura.

– Ako se zna da su tržišne cijene drveta i proizvoda koji se dobijaju od drveta porasle, onda bi svakako i prihodi koje lokalne uprave dobijaju od konceionih naknada morale biti znatno veće. Nije dobro da lokalne zajednice i pored takvoh prirodnog bogatstva predstavljaju tako nerazvijena i zapostavljena područja. Ne smije se pribjegavati pretjeranoj centralizaciji gdje se prihodi slijevaju u centre moći, a onda se na kašičice daje tamo gdje se ti prihodi ostvaruje – istako je za „Dan“ predsjednik Opštine Petnjica Samir Agović.

Sa ovakvom konstatcijom slaže se i predsjednik opštine Plav Nihad Canović koji smatra da se mora mijenjati politika upravljanja državnim šumama.

– Plav je nekada bilo područje prepoznato po drvnoj industriji. Oko 500 ljudi je nekada radilo u ovoj oblasti, dok je danas taj broj sveden na neki minimum. Opština ostvaruje male prihode od koncesionih naknada, a na to utiče i činjenica da se 70 odsto naših šuma nalazi na teritoriji koju zahvata Nacionalni park „Prokletije“. Da bi se stanje promijenilo mora se voditi računa prije svega o interesima lokalnog stanovništva, a ne da privilegovani koncesionari vode glavnu riječ – kazao je Canović za „Dan“.

Planom budžta Opština Plav je planirala da po osnovi koncesionih naknada na šume u prošloj godini prihoduje 81.000 eura,a plan je ipak premašen i ostvarili su 131.000 eura.

Plan nije ostvarila ni Opština Andrijevica koja je od planirani prihoda od 262.000 eura na ime koncesionih naknada za šume zaključno sa 27. 12. 2022. godine naplatila 123.994 eura ili 47,33 odsto. Da se radi o malim prihodima ukazuje i činjenica da 55 odsto teritorije opštine Andrijevica pokrivaju šume, odnosno 15.557 hektara.

– Svjesni smo da se radi o malim prihodima i da se kasni sa uplatama po pitanju koncesionih naknada, ali mi tu ne možemo ništa da promijenimo, jer država gazduje sa državnim šumama – saopšto je za „Dan“ Miloš Čukić, menadžer Opštine Andrijevica.

Izvor: PV portal