U javnom prostoru često se pojavljuju rasprave o etnogenezi bošnjačkog naroda, pri čemu različite ideologije pokušavaju nametnuti vlastite narative. Jedna od najčešćih tvrdnji, naročito u okviru velikosrpske ideologije, jeste da su Bošnjaci “poturice” ili “Srbi islamske vjeroispovijesti”. Međutim, savremena istraživanja iz oblasti genetike i historije pružaju drugačiju sliku, ukazujući na duboke starosjedilačke korijene bošnjačkog življa.
Genetska istraživanja i ilirski kod
Brojna DNK istraživanja provedena u proteklim decenijama pokazuju značajnu zastupljenost ilirskog genetskog koda kod Bošnjaka, oznake J2a i E-V13.
Rezultati sugeriraju da upravo bošnjačko stanovništvo posjeduje najviši procenat ovog nasljeđa na Balkanu, čak i u odnosu na Albance, koji se tradicionalno smatraju direktnim potomcima Ilira.
Ovi podaci ukazuju na kontinuitet života na prostoru današnje Bosne i Hercegovine i Sandžaka, hiljadama godina unazad, što potvrđuje tezu da su Bošnjaci u velikoj mjeri autohton narod Balkana.
Etnogeneza: složen proces
Ipak, etnogeneza nijednog balkanskog naroda nije jednostavna niti jednoslojna. Pored ilirskog nasljeđa, u bošnjačkom genetskom i kulturnom korpusu prepoznaju se i elementi slavenskog, turskog, gotskog, pa i vlaškog porijekla. Ova raznolikost je posljedica višestoljetnih migracija, osvajanja i kulturnih interakcija koje su oblikovale cijeli region.
Značaj objektivnog pristupa
Istraživanje porijekla naroda ne bi trebalo biti u funkciji političke propagande, već u cilju boljeg razumijevanja historijskih procesa i identiteta. U tom smislu, naglašavanje ilirskog nasljeđa kod Bošnjaka ne treba posmatrati kao isključivanje drugih uticaja, nego kao potvrdu da je većina bošnjačkog naroda starosjedilačkog porijekla, sa dubokim historijskim kontinuitetom na Balkanu.
