Rožajski Kuči vode porijeklo iz drevnog ilirskog grada Meduna (Meteona) koji se nalazi 14. km sjeveroistočno od Podgorice.
Kuči su se na Medunu naselili početkom 15-og vijeka, nakon što su poraženi u ratu protiv Turske na Skadru pod vođstvom prvo potomaka Marvia Kuqa, a kasnije i Skenderbega. Povlačenjem na Medunu, morali su se zakleti na vjernost zemlji Crnojevića. Na Medunu su prešli iz katoličke u ortodoksnu verziju hrišćanstva, a pošto su Kuči Iliro-albanskog porijekla, kroz vjersku nastavu su asimilirali u slavenskom korpusu.
Najstariji mezar na centralnom groblju u Tutinu Mujage Kuča
U to vrijeme svako pleme je predvodio starješina-serdar, koji je zastupao svoje pleme kod crnogorskog knjaza i turskih kajmakama. Pleme Kuč tada je predvodio poznati serdar Ilija Kuč, koji je bio veoma ugledan, pametan i priznat serdar u Crnoj Gori. Kao takav, jednog zajedničkog uskrsa Kuča i Vasojevića na Medunu, starješina Vasojevića nije mogao podnijeti da toliko hvale i uvažavaju Iliju, te ga napadne i pokuša ga ubiti! Međutim, Ilija je bio spretniji u toj situaciji te ga ubije u samoodbrani. Da bi spasio pleme od osvete Vasojevića, Ilija predloži kučima da se odreknu njega i ako nije bio kriv jer su Vasojevići bili puno brojnije pleme. Kada je vidio da ga se pleme ne želi odreći, Ilija odluči da sa braćom, sinovima i sinovcima, njih dvadesetak, trajno napusti Medun, te da na taj način samo na sebe navuče osvetu. Prešao je na Tursku teritoriju gdje mu je kajmekam Trgovišta dao zemlju u Haremima kod Berana i tu se nastanio. Ali zbog blizine Vasojevića i njihovog pokušaja da ga ubiju, Ilija zatraži kod kajmekama novi premještaj. Kajmekam je razumio njegovu potrebu te ga naseli na državnu zemlju, na Kuli kod Trgovišta (Rožaja). Zbog svog znanja i poštenja postao je prvi kršćanin koji je primljen kao član medžlisa. U okruženju mjesta gdje se nastanijo živjeli su albanski gorštaci, kojima nije bilo pravo da im kršćanin bude u komšiluk i što je dobio zemlju. Tako ga jednom prilikom grupa gorštaka nakon što su kod njega pojeli hljeb i so izazove i napadne. Međutim, Ilija ih sa braćom, sinovcima i sinovima poubija, zatim ih stavi na samare od njihovih konja da ih mrtve odnesu njihovim kućama.
Sutradan Ilija opet ode kajmekamu i ispriča mu šta se dogodilo, na šta mu je kajmekam odgovorio: ,,Ne mogu te više štititi, sjedne strane su Vasojevići, sa druge gorštaci, jedini ti je izlaz da primiš islam i da se preseliš u Trgovište (Rožaje),,. Ilija mu je odgovorijo da se mora posavjetovati s braćom, pa će mu kazat njihovu zajedničku odluku. Dan-dva kasnije saopštio je da su riješili da pređu na islam, ali jedan od četvorice braće to odbije i naseli se u Brnjak kod Zubinog Potoka (Veselinovići), dok su ostala trojica primila islam i prešla u Trgovište (Rožaje) 1675 godine. Od tada pa do dan-danas postoji Kučanska mahala u Rožajama. U Trgovištu (Rožaje) Ilija je uzeo ime Alija i dobio je posjed na desnoj obali Ibra.
Alija je imao četiri sina:
-Ganiju: Ganići (Sebečevo)
-Bećira: Bećiragići (Ademovići u Mitrovi)
-Fetaha: Fetahovići
-Kambera: Hamzagići, Kardovići, Čolakovići, Hadžići
Ejup Ganić
Drugi Alijin brat Ramo, dobija zemlju u Lučicama i Biševu, i od njega nastaju biševski Kuči: Đozovići, Sinanovići, Tahirovići, Redžović, Mukovići (Balkan i Ibrahimovići Lukare), Rizvanovići (Starčeviće), Lučičani (Jezgroviće), Kučevići (Žabren), Kuč (Ljeskova, Bregovi), Trtovci (Šaronje)…
Treći Alijin brat Husein dobija zemlju u Koljenu, i od njega nastaju: Husovići (Koljeno) zatim Dedeići (Koljeno i Biohane), zatim đerekarska plemena: Suljovići, Destanovići, Kurtovići, Tahirovići, Husovići…
Dnk testiranjem pripadnika ovog fisa, utvrđen je Ilirski kod: E-V13/Z16661, čija je starost oko 3500 hiljade godina. U Albaniji i Kosovu ovaj kod nosi fis Kuqi-Berisha.
Ono što je važno istaći, jeste da su rožajski Kuči dali ogroman broj uglednih i časnih ljudi, od kada su se naselili u Sandžaku, pa sve do današnjih dana.
Jakub ef Kardović
Iljaz Kurtović
Kučanska džamija u Rožaju
