Mukabela je zajedničko glasno učenje Kur'ana tokom ramazana prije ili poslije namaza, a u prevodu s arapskog znači “okupljanje”. Svakodnevno se uči po jedan džuz ili 20 stranica, kako bi se do Bajrama proučio cijeli Kur'an

Foto: Samir Jordamović – Anadolija

Sarajevo

Vesna Bešić –

Zvuci melodičnog učenja Kur’ana koji dopiru iz sarajevske Hadžijske džamije tokom za muslimane odabranog mjeseca ramazana, vjernike, ali i druge posjetioce bh. prijestolnice odvode do te džamije gdje hafize, žene koje napamet znaju posljednju Božiju objavu, svaki dan u isto vrijeme, poslije podne-namaza, uče mukabelu, javlja Anadolija.

❮❯

Stoljetna tradicija učenja hafiske ženske mukabele u Sarajevu 

Mukabela je zajedničko glasno učenje Kur'ana tokom ramazana prije ili poslije namaza (molitve), a u prevodu s arapskog znači “okupljanje”. Svakodnevno se uči po jedan džuz (30-ti dio Kur'ana) ili 20 stranica, kako bi se do Bajrama proučio cijeli Kur'an.

Prvi spomen ženske hafiske mukabele veže se za period austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini. Ova mukabela se učila u Tabak hadži Sulejmanovoj džamiji u Potok Mahali od 1903. do 1907. godine, a učio ju je imam hafiz Jusuf ef. Grozdanić zajedno sa četiri djevojčice koje su bile hafize, odnosno koje su učile hifz.

Mukabela je bila kratkog vijeka, a 50 godina nakon formiranja i održavanja prve zvanične ženske hafiske mukabele u Sarajevu, za vrijeme ramazana 1953. godine, hafiza Fatima Zulfikarpašić inicirala je učenje ženske hafiske mukabele u Hadžijskoj džamiji, smještenoj na Alifakovcu, jednom od najstarijih naselja u Sarajevu.

– Ramazanska tradicija –

Upravo ona je postala dio ramazanske tradicije u Sarajevu. I ove godine u Hadžijskoj džamiji okupljaju se hafize kako bi učile mukabelu.

Jedna od njih je i Ehlimana Godinjak, koja je hifz završila s 13 godina, kazala je da je ženska hafiska mukabela tradicija duga oko 120 godina u Sarajevu. Međutim, u Hadžijskoj džamiji se uči 70 godina.

“Tradicija ženske mukabele u Hadžijskoj džamiji datira unazad 70 godina, a u drugim džamijama se učila i unazad 120 godina. Veliki je značaj ženske mukabele u ramazanu. To je prilika da se okupljamo, ponavljamo znanje iz Kur'ana, a i da širimo poruku Islama među ženama, djecom i prenosimo to s generacije na generaciju”, pojasnila je Godinjak.

Ženska hafiska mukabela u Hadžijskoj džamiji je prekinuta tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu ‘90-ih godina. Ponovno je pokrenuta 2008. godine na inicijativu tadašnjeg imama Hadžijske džamije.

“Već 16. godinu se mi, mlade hafize, okupljamo ovdje. Prošle godine je obilježeno 70 godina od pokretanja ženske hafiske mukabele u ovoj džamiji, a koju su učile stare hafize, baš kao što to mi danas radimo”, ispričala je Godinjak.

Mukabelu u Hadžijskoj džamiji uči deset hafiza.

“Otkako je ponovo pokrenuta 2008. godine, više od 30 hafiza iz više bosanskohercegovačkih gradova učestvovalo je u učenju mukabele u Hadžijskoj džamiji, a potom su u svojim gradovima pokrenule hafiske mukabele po uzoru na našu”, kazala je Godinjak.

Učenje mukabele je specifično za Bosnu i Hercegovinu.

“To i nemamo baš u nekim drugim zemljama. Specifično je za Sarajevo i našu lijepu čaršiju. Ovo je prilika i da se hafize uključe u ramazanske aktivnosti, da nisu samo hafizi. Mislim da zaslužujemo da u svakom gradu imamo barem po jednu ovakvu mukabelu. Veoma je bitno da imamo svoj neki kutak, neku džamiju u kojoj se okupljamo i učimo Kur'an”, pojasnila je Godinjak.

Hafize će proučit 30 džuzova, tridesetih dijelova Kur’ana do dana Bajrama, kada će biti okončan dnevni ramazanski post od zore do zalaska sunca.

– Motivacija druženje s Kur'anom –

Mubina Suljić-Solo (22) je hifz položila 2019. godine dok je bila učenica četvrtog razreda Gazi Husrev-begove medrese.

“Motivacija mi je bila da se više družim sa Kur'anom, smatrala sam da mogu i da imam obavezu da i na taj način čuvam Božju riječ”, ispričala je Suljić-Solo.

Žensku hafisku mukabelu u Hadžijskoj džamiji uči dvije godine.

“Za nju sam i ranije čula, ali tek sam se prošle godine u potrazi za nekim vidom ramazanske prakse, koja je obavezna studentima Fakulteta islamskih nauka, prijavila i dobila priliku, jer je bilo slobodno mjesto da učim hafisku mukabelu. To se nastavilo i ove godine i opet sam dijelom ove lijepe halke”, izjavila je Suljić-Solo.

Svake godine sve više žena je u Hadžijskoj džamiji. Tako i ove, veliki broj žena u ovoj maloj džamiji na Alifakovcu svakodnevno dolazi kako bi prisustvovale ženskoj hafiskoj mukabeli.