Dok genetska istraživanja 21. vijeka neumoljivo pokazuju da moderni stanovnici Balkana u svojim venama nose dubok autohtoni, ilirski kod, zvanični državni narativi i ustavne preambule i dalje robuju teoriji ekskluzivnog slovenskog porijekla iz 7. vijeka.
Zašto bježimo od milenijumskog kontinuiteta i prepuštamo ga samo jednom narodu?
Piše: Istraživački tim
Ako otvorite ustave modernih balkanskih država — od Hrvatske, preko Bosne i Hercegovine, Srbije, pa sve do Crne Gore — uočit ćete zajednički imenitelj: gotovo potpuni izostanak bilo kakvog pomena autohtonog balakanskog, odnosno ilirskog porijekla.
Zvanične politike i obrazovni sistemi ove nacije definišu isključivo kao južnoslavenske. Time se, svjesno ili nesvjesno, briše istorijsko i genetsko naslijeđe koje na ovim prostorima kontinuirano egzistira hiljadama godina prije dolaska Slavena.
Paradoks je tim veći što savremena populaciona genetika otkriva da je ilirski genetski kod u ukupnom korpusu navedenih nacija zastupljen u izuzetno visokom procentu, koji u određenim regijama doseže i preko 70%.
Dok se većina balkanskih naroda odriče ovog naslijeđa, Albanci su jedini koji Ilire zvanično priznaju za svoje direktne pretke, koristeći taj monopol kako bi gradili istorijske narative o sopstvenoj autohtonosti i navodnom porijeklu drugih naroda iz njihovog korpusa.
Genetska mapa Jadrana i zaleđa: Gdje se kriju stari kodovi?
Naučna istraživanja pokazuju da su ilirski genetski kodovi, poput haplogrupe J2a (čija se starost procjenjuje na oko 5.000 godina) i E-V13 (stara oko 3.500 godina), najgušće koncentrisani duž jadranske obale i njenog dubokog zaleđa.
Ova linija se jasno proteže počevši od Istre i Dalmacije, preko Hercegovine i Crne Gore, pa sve do Sandžaka.
Posebno je fascinantna antropološka i genetska struktura tradicionalnih plemena (fisa) na prostoru Crne Gore, Sandžaka i Brda, čiji su potomci danas integrisani u srpski, crnogorski i bošnjački nacionalni korpus.
Među Srbima i Crnogorcima, ogroman procenat stanovništva vuče porijeklo upravo iz plemena koja nose ove ilirske kodove. Prema procjenama, čak 60% srpskog korpusa u ovim regijama potiče od ovih fisova:
- E-V13 grupa (starost oko 3.500 godina): Bjelopavlići, Kuči, Vasojevići i Ceklinjani.
- J2a grupa (starost oko 5.000 godina): Moračani, Piperi i Pješivci.
Sa druge strane, genetska slika pokazuje i jasne izuzetke unutar Crne Gore koji ne nose ilirske gene. Tako plemena Rovčani i Ozrinići nose starovlaški/dinarski kod I2a, dok Drobnjaci imaju skandinavsko-germanski kod I1, a Bratonožići starogermanski kod R1b.
Bošnjačka geneza kroz prizmu starih plemena
Slična, ako ne i identična situacija je i kod Bošnjaka, posebno onih koji naseljavaju prostor Sandžaka i šire regije Podrinja i Crne Gore. Geneza bošnjačkog stanovništva u ovim krajevima neraskidivo je vezana za integraciju i slavizaciju starobalkanskih fisova koji su kroz vijekove zadržali svoju plemensku koheziju, a kasnije primili islam i ugradili se u modernu bošnjačku naciju.
Ova geneza se direktno proteže kroz plemena kao što su:
- Hoti, Škrijelji, Piperi, Grude, Krasnići, Kuči, Klimente (Kelmendi), Šalje i Dukađinci.
Ovi podaci jasno ukazuju na to da su procesi migracija, miješanja stanovništva i jezičke asimilacije stvorili jedinstven amalgam na Balkanu. Moderni Bošnjaci, Srbi i Crnogorci nisu “pali s neba” u 7. vijeku, niti su čisti doseljenici iza Karpata; oni su direktni biološki nasljednici ljudi koji su na ovom kršu živjeli milenijumima prije.
Zaključak: Vrijeme je za ustavnu evoluciju – Od “slavenskog” do “iliroslavenskog”
Dosadašnji ustavni narativi, koji insistiraju isključivo na slovenskom porijeklu, ne samo da su naučno manjkavi u svjetlu moderne genetike, već su i politički kontraproduktivni.
Prepustivši ilirsko ime i naslijeđe ekskluzivno jednom narodu, ostale balkanske nacije su same sebe lišile sopstvene istorijske dubine.
Rješenje koje se nameće iz objektivnih istorijskih i genetskih činjenica jeste promjena ustavnih teza. Umjesto jednostranog i isključivog definisanja nacija kao isključivo “slavenskih”, u ustavne preambule bi trebalo uvesti termin iliroslavenski.
Termin “iliroslavenski” precizno odražava stvarno stanje na terenu: on spaja autohtonu balkansku (ilirsku) genetsku i kulturnu osnovu sa slovenskim jezikom, kulturom i identitetom koji je nadvladao od 7. vijeka. Priznavanjem ilirskih korijena u najvišim pravnim aktima, države poput Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije i Crne Gore bi konačno stavile tačku na istorijske manipulacije, vratile pravo na sopstveno milenijumsko naslijeđe i uskladile svoju politiku sa neumoljivim dokazima nauke 21. vijeka.
